Historia
Parafia:
Duszpasterze:
Zabytki: |
Zabytki
Dostojny i zabytkowy charakter świątyni wzmacniają liczne piękne ołtarze, obrazy, zdobienia i różnego rodzaju urządzenia liturgiczne. Kościół parafialny w Rykach może się poszczycić wieloma cennymi zabytkami, których nie sposób nie wspomnieć.
Ołtarz boczny p.w. Matki Boskiej Śnieżnej
Styl neogotycki; wykonany między 1930 - 1932 r.; z drewna politurowanego, złoconego; wymiary: 7,5 × 2,5 m. Ołtarz przyścienny, architektoniczny, jednokondygnacyjny. Retabulum zamknięte gzymsem, ujęte półkolumienkami, z obrazem prostokątnym zamkniętym ostrołukowo. W przyczółkach dekoracja płaskorzeźbiona o motywach roślinnych. Po obu stronach retabulum części boczne dekorowane płycinami i zakończone pinaklami. Zwieńczone arkadą z rzeźbą anioła z banderolą z napisem: "Zdrowaś Maryjo Łaski Pełna". Elementy dekoracyjne złocone. W ołtarzu obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus z II poł. XVII w.
Ołtarz boczny p.w. Pana Jezusa
Styl neogotycki; wykonany w 1948 r.; drewniany politurowany, złocony; wymiary 7,5 × 2,5 m. Ołtarz przyścienny, architektoniczny, jednokondygnacyjny. Retabulum prostokątne, ujęte półkolumienkami, zamknięte gzymsem, z obrazem prostokątnym ujętym ostrym łukiem. W przyłączach nałożona dekoracja płaskorzeźbiona o motywach roślinnych. Retabulum ujęte częściami bocznymi z ozdobnymi płycinami, zamkniętymi rodzajem fial. Zwieńczenie w kształcie arkady z rzeźbą Św. Józefa z Dzieciątkiem na ręku, z pinaklami po bokach. Elementy dekoracyjne złocone. W Retabulum obraz prostokątny, niezabytkowy, przedstawiający Pana Jezusa idącego drogą, trzymającego w prawej dłoni laskę, a w lewej Pismo Święte.
Obrazy
Obraz Matki Boskiej Śnieżnej
Styl wczesnobarokowy; 2 poł. XVII w.; malowane farbą olejną na płótnie, zdobione srebrem trybowanym, pozłacane; wymiary 160 × 110 cm. Na ciemnobrązowym tle Madonna w 2/3 postaci z Dzieciątkiem Jezus na lewym ręku. Postacie przysłonięte srebrnymi, trybowanymi sukniami z przełomu XVII/XVIII w. Na głowach srebrne korony, z późniejszego okresu. Koronę Madonny podtrzymują dwa aniołki antytetycznie ustawione, przedstawione w swobodnym ruchu unoszenia się w powietrzu. Aniołki w perizoniach czerwonych, ze skrzydełkami ciemno-szarymi. Spod sukni widoczne twarze i dłonie. Karnacja twarzy i dłoni cielista, z brązami w cieniach, z różowymi policzkami. Ślady złoceń. W dolnej części obrazu nałożona na początku XX w. drewniana banderola z namalowanym napisem: "Pod Twoją obronę uciekamy się".
Sukienka obrazu Matki Boskiej Śnieżnej
Styl barokowy; przełom XVIII i XIX w.; blacha srebrna, trybowana, złocona; wymiary120 × 100 cm. Ułożona w fałdy wertykalne, pokryte szczelnie wzorem kwiatów z gałązkami ulistnionymi. Sukienka ze śladami złoceń.
Obraz św. Anny Samotrzeciej
Styl barokowy; II poł. XVIII w.; malowany na płótnie farbą olejną, ozdabiany srebrem trybowanym, złocony; wymiary 210 × 150 cm.; Obraz prostokątny, zamknięty od góry wklęsło-wypukłym łukiem, umieszczony w rokokowej ramie. Przedstawia Matkę Boską i św. Annę siedzące na tronowych krzesłach. Matka Boska z lewej strony obrazu, a na Jej kolanach stojące Dzieciątko Jezus z wyciągniętymi rękoma do św. Annie. Święta z prawej strony lekko nachylona ku Dzieciątku, wyciąga do Niego ręce. Nad postaciami gołębica na tle promieni, tło jednolite. Od góry kompozycję zamykają dwa skrzydła podwieszonej oliwkowej kotary, zakończonej złotymi frędzlami. Szaty Matki Boskiej i św. Anny z licznymi głębokimi fałdami. Postać Dzieciątka przykryta srebrną, pozłacaną sukienką, trybowaną. Na głowach Madonny i św. Anny nałożone korony z blachy srebrno-pozłacanej, podobna aureola promienista nad głową Dzieciątka. Koloryt obrazu stonowany brązem, tło brązowe. Twarze ciemne, w cieniach szarzejące. Trony brązowe. Suknia Matki Boskiej czerwono-brązowa, płaszcz ciemno niebieski. Suknia św. Anny oliwkowo-niebieska, w światłach szara, rozbielona, płaszcz czerwono-brązowy. Wszystkie kolory złamane kolorem oliwkowo-brązowym.
Sukienka obrazu św. Anny Samotrzeciej oraz korony i aureola
Styl późnobarokowy; II poł. XVIII w.; wykonane ze srebrnej blachy trybowanej, złoconej. Sukienka z blachy srebrnej przykrywa postać Dzieciątka, trybowana, układająca się w proste fałdy pionowe, dekorowane drobnym wzorem kwiatów. Korony Madonny i św. Anny trybowane, ażurowe, z drobnym wzorem roślinnym. Aureola Dzieciątka ze złotymi, falującymi promieniami.
Rama obrazu św. Anny Samotrzeciej
Styl rokokowy; II poł. XVIII w.; drewno złocone z imitacją złocenia; wymiary 250 × 180 cm.; Rama prostokątna zwieńczona od góry łukiem wklęsło-wypukłym, z dekoracyjnie wzmocnionymi narożami oraz podkreślonymi osiami pionową i poziomą przez elementy dekoracyjne. Rama na całej powierzchni płaskorzeźbiona motywem grzebieni kogucich, na narożach rokejle. Podobnie w miejscach podkreślających osie, gdzie rokejle są większe i bogatsze z motywami roślinnymi. W zwieńczeniu ramy grzebienie oraz kwiaty.
Obraz św. Biskupa (prawdopodobnie św. Mikołaja)
Styl późnobarokowy; XVIII w.; malowany olejem na płótnie; wymiary 210 × 150 cm. Święty przedstawiony na tle oliwkowo-brązowym, w szatach pontyfikalnych i postawie stojącej. W lewym ręku trzyma pastorał. Przy prawym boku stoi aniołek trzymający, uniesioną oburącz ku górze księgę, nad którą Święty wyciąga prawą rękę w geście błogosławiącym. Ubrany w komże i sutannę barwy szaro-białej i kapę złoto - pomarańczową. Aniołek w chabrowym perizonium, rozwianym z lewej strony.
Rama obrazu św. Biskupa
Styl rokoko; 2 poł. XVIII w.; drewno rzeźbione imitacja złoceń; wymiary 250 × 180 cm. Rama prostokątna, zamknięta od góry łukiem wklęsło-wypukłym. Na całej powierzchni wypełniona motywem grzebieni kogucich. Naroża i osie, pionowa oraz pozioma, zaznaczone dekoracyjnie. Naroża wzmocnione rokejlami. Oś poziom zaznaczona wzmocnieniami z motywem rokejlu i kwiatów. Oś pionowa zaznaczona rokejlami, grzebieniami kogucimi i kwiatami. Rama z imitacją złoceń.
do góry
feretrony
Feretron z obrazami: Matki Boskiej z Dzieciątkiem i Pana Jezusa ze św. Klarą
Styl neobarokowy; pocz. XIX w.; wykonany z drewna rzeźbionego i polichromowanego, obrazy malowane farbą olejną na płótnie; wymiary ramy 170 × 120 cm., wym. obrazów 84 × 69 cm. Feretron w postaci ozdobnej ramy dla owalnych obrazów. Rama utworzona z drobnych wolut, wstęg i liści akantu, zwieńczona krzyżykiem i wsparta na wolutach.
- Obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Madonna stojąca na kuli ziemskiej z Dzieciątkiem na ramieniu. Płaszcz granatowy, suknia ciemna. Wokół postaci żółte, promieniste rozjaśnienie, reszta tła wypełniona szarymi chmurami.
- Obraz Pana Jezusa ze św. Klarą. Z lewej strony obrazu stojący Pan Jezus w płaszczu niebieskim i sukni białej, a przed nim klęcząca św. Klara w czarnym habicie z białą podwiką. Wokół postaci Pana Jezusa cieliste, rozjaśnione tło. W tle gotycka architektura.
Feretron z obrazami: św. Anny i św. Jana Chrzciciela
Styl neobarokowy; pocz. XIX w.; wykonany z drewna rzeźbionego i polichromowanego, obrazy malowane farbą olejną na płótnie; wymiary ramy 170 × 120 cm., wymiary obrazów 84 × 69 cm. Feretron w postaci ozdobnej ramy dla owalnych obrazów. Rama jest utworzona z drobnych wolut, wstęg i liści akantu. Polichromia wtórna w kolorze zielonym ze złoceniami brązem.
- Obraz św. Anny nauczającej Marię: w centrum obrazu siedząca św. Anna w niebieskiej sukni, bordowym płaszczu i z otwartą księgą na kolanach. Z lewej strony siedząca Maria w różowej sukni i płaszczu błękitno zielonym. Tło niebieskie, we fragmencie brązowe.
- Obraz św. Jana Chrzciciela: przedstawia świętego stojącego, trzymającego Dziecię na ramieniu oraz wspartego o laskę. Na sobie ma białą szatę i czerwony płaszcz. W tle krajobraz z górami z brązowo-zielonymi pasmami, nad nim niebieskie niebo, dołem w kolorze cielistym.
krucyfiksy
Krucyfiks
Styl późnobarokowy, ok. poł. XVIII w.; drewno rzeźbione polichromowane; wysokość rzeźby 150 cm., wysokość krzyża 220 cm. Ciało Chrystusa zawieszone na krzyżu w głębokim zwisie, przybite trzema gwoździami, tułów mocno wygięty. Ciało z uwydatnionym umięśnieniem, mięśnie ramion i nóg mocno napięte. Głowa w cierniowej koronie opadająca na prawe ramię. Perizonium na sznurze z rozwiązanymi zwisami po obu stronach. Nogi przybite jednym gwoździem. Na górnym ramieniu krzyża tabliczka z napisem: "INRI". Polichromia wtórna: ciało żółto-cieliste, perizonium białe, sznur srebrny, włosy brązowe.
Krucyfiks
Styl: barokowo-ludowy, ok. poł. XVIII w.; drewno rzeźbione, polichromowane; wymiary rzeźby 65 cm., wymiary krzyża 140 cm. Ciało Chrystusa zawieszone na krzyżu w małym zwisie, przybite trzema gwoździami. Postać krępa z zachwianymi proporcjami: potężne ramiona, krótkie nogi, tors wydłużony, duża głowa. Klatka piersiowa z zaznaczonymi żebrami, mięśnie ramion uwydatnione. Głowa osadzona na krótkiej szyi, nieznacznie pochylona ku prawemu ramieniu. Twarz o wydatnych rysach, z krótką brodą i wąsami. Na głowie korona cierniowa. Perizonium szerokie, drobno sfałdowane, przewiązane na prawym boku i ze zwisem z tej strony. Nogi przybite jednym gwoździem. Na górnym ramieniu krzyża tabliczka z napisem: "INRI". Polichromia wtórna: ciało żółtawo-cieliste, perizonium białe, broda i włosy brązowe.
rzeźby
Rzeźba -Chrystus "Ecce Homo"
Styl: sztuka ludowa, ok. poł. XIX w.; drewno rzeźbione, polichromowane; wym. 150 cm. Rzeźba polichromowana: podstawa brązowa, ciało różowo-cieliste, płaszcz ciemno-czerwony, perizonium białe, korona zielona. Podstawa prostokątna, zdobiona wolutami, wsparta na czterech szeroko formowanych wolutowych stopach. Na niej stojąca postać Chrystusa, ze związanymi rękami, w szerokim perizonium i płaszczu spiętym na piersiach, przykrywającym ramiona i plecy. Nogi, tors i ręce odsłonięte. Twarz szczupła o ostrych rysach, z krótką brodą i wąsami. Na głowie korona cierniowa, włosy długie opadające na ramiona. Modelunek ciała uproszczony.
Rzeźba -Chrystus złożony w grobie
Styl ludowy; ok. poł. XIX w.; drewno rzeźbione, polichromowane; wymiary 175 × 50 cm.; Podstawa rzeźby prostokątna. Ciało Chrystusa leżące, o mocnej budowie, z wyraźnie uwydatnionym umięśnieniem. Twarz szeroka, z wystającymi kośćmi policzkowymi, z napiętymi mięśniami, z małą brodą i wąsami. Ciało przykryte białym czechłem, lamowanym złotem (imitacja), przylegającym ściśle do ciała, przykrywającym biodra i nogi.
do góry
pozostałe
Ambona przyfilarowa
Styl neogotycki; powstała w latach 1927 - 1932 r.; wykonana z drewna rzeźbionego i politurowanego; wysokość ok. 6 m. Posiada kosz sześcioboczny ze schodami i balustradą pełną. Korpus ozdobiony, płaskorzeźbioną nałożoną dekoracją w postaci arkad wspartych na półkolumienkach, zamkniętych łukiem w ośli grzbiet, wypełnionych symetrycznym ornamentem utworzonym z liści akantu i symboli ewangelistów. Baldachim w kształcie nadwieszonej kopułki, ujętej szczycikami o łuku w ośli grzbiet oraz pinaklami, zwieńczonej ażurową wieżyczką wspartą na pinaklach i utworzoną z kwiatów.
Stalle
Styl neogotycki; 1925 r.; wykonane z drewna rzeźbionego i politurowanego, bejcowane na brązowo; wymiary 3 × 5 m.
- stalle lewe: siedmioosobowe, z częścią środkową wysuniętą do przodu. Ścianka pulpitowa zdobiona prostokątnymi płycinami z ostrołukowymi zamkniętymi arkadami płaskorzeźbionymi. W części środkowej płaskorzeźba anioła w ? postaci z motywem Arma Christi. Zwieńczenie w postaci gzymsu z płaskorzeźbioną dekoracją roślinną, z ząbkami, motywem trójliścia, pinaklami i żabkami. W części środkowej rodzaj tympanonu ostrołukowego z ornamentem maswerkowym na tle prostokątnego ostrołukowego szczyciku.
- stalle prawe: siedmioosobowe z częścią środkową wysuniętą do przodu, z dekorowaną ścianką pulpitową i gzymsem. Ścianka pulpitowa z podziałami prostokątnymi, w których są podwójne ostrołukowe zamknięte arkady. W części środkowej płaskorzeźba anioła w ? postaci (Arma Christi). Gzyms z pasem dekoracyjnym rzeźbiarskim o motywach roślinnych, zdobiony motywem trójliścia, ząbkami, pinaklami i żabkami. W części środkowej płaskorzeźba pelikana karmiącego małe, na tle ostrołukowego tympanonu zakończonego kwiatonem, ujętego prostokątną ażurową ścianką, z ażurem ostrołuków, zwieńczoną liśćmi.
Wśród zabytków sakralnych w kościele ryckim znajduje się wiele urządzeń i naczyń liturgicznych, używanych po dzień dzisiejszy. Należą do nich min.:
- Monstrancja z 2 ćw. XVIII w.
- Kielich srebrny, złocony, w stylu barokowym z 4 ćw. XVII w.
- Kielich srebrny złocony w stylu barokowym z XVIII w.
- Patena srebrna złocona w stylu barokowym z XVIII w.
- Świeczniki drewniane, malowane farbą olejną w stylu barokowym z 1 poł. XIX w.
- Świecznik cynowy w stylu barokowym z 1 poł. XIX w.
- Kociołek na wodę miedziany z 1 poł. XIX w.
- Ornat czerwony w stylu barokowym z poł. XIX w.
Dziś po ponad 90 latach od swojego powstania kościół Rykach p.w. Najświętszego Zbawiciela przeszedł wiele zmian, będących wyrazem zatroskania o sprawy Boże, nie tylko kolejnych księży administratorów, ale również gorliwych parafian ryckich. Mijające kolejno po sobie dni pracy i modlitwy, pełne wydarzeń i faktów z życia religijnego, tworzyły i ciągle tworzyć będą historię świątyni w Rykach. Niech to światło bożego błogosławieństwa trwa na wieki i nie gaśnie w sercach wszystkich parafian ryckich, bez których nie było by tak pięknej świątyni i tak ciekawej historii.
Krystian Pielacha
do góry |
