Służba liturgiczna
przy parafii
Najświętszego Zbawiciela
w Rykach

    Spis treści:

• Wstęp
• Postawa ministranta
• Nasze modlitwy
• Nasi patronowie
• Stopnie ministranckie
• Funkcje podczas liturgi
• Służba dziewcząt
• słówko o nas, czyli o ryckich chłopakach
• widziane obiektywem
• dyżury grup
• regulamin służby liturgicznej

   Zobacz także:

• Akcja Katolicka
• Droga Neokatechumenalna
• Eucharystyczny Ruch Młodych
• Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży
• Odnowa w Duchu Świętym
• Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Dzieci i Młodzieży
• Służba liturgiczna
• Uczniowsko-Parafialny Klub Sportowy "Arka"
• Zespół Charytatywny

Funkcje ministranta podczas liturgii

    Chcemy zapoznać Cię, Drogi Gościu, z podstawowymi funkcjami jakie pełnimy przy ołtarzu pańskim. Od pełnionych funcji wzięły się niektóre nazwy ministrantów. Oto one:

Jest odpowiedzialny za przebieg całej Liturgii. Powinien się do tego jak najlepiej przygotować. Potrzebna jest wcześniejsza dokładna konsultacja co do przebiegu Liturgii, albo z głównym celebransem, albo z kapłanem odpowiedzialnym za uroczystość. Jego zadania polegaja na:

• zebraniu odpowiedniej liczby ministrantów do asysty i omówienie z nimi ich zadań;

• wyznaczeniu miejsc przebywania członków asysty w kościele;

• wyznaczeniu lektorów do czytań, modlitwy powszechnej, śpiewów i innych funkcji;

• przygotowaniu wszystkich przedmiotów, ksiąg i dodatkowych tekstów potrzebnych do Liturgii;

• zatroszczeniu się o odmówienie wspólnej modlitwy przed Mszą św;

• wydaniu komendy do uroczystego wyjścia "Procedamus ad altare";

• w czasie Eucharystii rozkłada kielich;

• obsługuje mikrofon (włącza, reguluje, przenosi, podaje i trzyma);

• podaje celebransowi dodatkowe modlitwy i teksty nie zawarte w księgach liturgicznych (komentarze, ogłoszenia itp.).

Podczas procesji Wejścia ceremoniarz idzie wraz z ministrantem księgi, lub nieco za Przewodniczącym Liturgii. W czasie liturgii słowa obydwaj siedzą po obu stronach celebransa. Podczas liturgii eucharystycznej, jeżeli nie ma koncelebransów, stoją po obu stronach celebransa przy ołtarzu, nieco oddaleni do tyłu, aby podkreślić, że nie należą do koncelebry. Przed Najświętszym Sakramentem klęka razem z Celebransem. W czasie Mszy św. czuwa nad porządkiem liturgii słowa. Po Credo przedstawia Przewodniczącemu Liturgii wstęp i zakończenie modlitwy powszechnej. Podczas Komunii świętej trzyma patenę głównemu celebransowi. Dba o odpowiednie ustawienie wszystkich posługujących do uporządkowanego zejścia po Mszy. Prowadzi modlitwę po służeniu. Dba o uprzątnięcie wszystkich używanych w liturgii przedmiotów.

procentora

Precentor jest prawą ręką ceremoniarza i pomaga mu w przygotowaniu liturgii oraz w koordynacji wykonywania poszczególnych posług.
Pierwszą jego funkcją jest opieka nad żeńską służbą liturgiczną - musi dopilnować, aby wszystkie funkcje (komentarze, modlitwa wiernych, procesja z darami, uwielbienie i ewentualnie służba ładu) były przygotowane oraz uzgodnione z ceremoniarzem. Pomaga także uformować procesję i ją prowadzić.

akolity

Akolita jest ściśle związany z kapłanem i ołtarzem. Sama nazwa jest przyczyną wielu nieporozumień.
Akolita jest pierwszym sługą Światła i może zawsze nieść świece. Ale tutaj istotna uwaga: nie wynika z tego, że każdy, kto niesie świece jest akolitą. W liście apostolskim "Ministeria quaedam", napisanym przez Papierza VI, znajdujemy następującą definicję:

Akolitę ustanawia się po to, by pomagał kapłanowi i usługiwał diakonowi. Do niego należy więc obsługa ołtarza, posługiwanie diakonowi i kapłanowi podczas czynności liturgicznych, zwłaszcza podczas Mszy św.

Akolitat, zgodnie z czcigodną tradydcją Kościoła, jest zarezerwowany dla mężczyzn.
Jeżeli są obecni inni ministranci, akolita zajmuje się tylko obsługą kielicha i pateny. Do czynności akolity należy wiele innych, o których tutaj nie wspomnimy, chociażby dlatego że do ich wykonywania potrzebna jest specjalna zgoda biskupa.
Akolitat stanowią:

• ministrant księgi

  Jego zadanie, tak niepoprawnie mówiąc, to naśladowanie pulpitu pod Mszał. Jeżeli ministrant bierze do ręki mszał, aby go podać kapłanowi, wykona to poprawnie, jeżeli postąpi w następujący sposób:
  Najpierw ustawia się z zewnętrznej strony Celebransa, nie od strony środka kościoła. Stoi w taki sposób, aby nie zasłaniać kapłana wiernym i nie zasłaniać mikrofonu. Mszał opiera na ręce zwróconej w stronę kapłana, trzymając go w narożniku od spodu. Drugą ręką otwiera mszał, przewraca strony i zamyka go.
  Podczas procesji Wejścia ministrant księgi idzie przed lub nieco za celebransem, wraz z ceremoniarzem. Po dojściu do ołtarza usługuje według rubryk. Podczas obrzędów wstępnych trzyma mszał na ręce; składa go dopiero po "amen", kończącym kolektę. Po zakończeniu modlitwy wiernych kładzie mszał na podstawce i ustawia po lewej stronie ołtarza. Cały czas pozostaje po lewej stronie celebransa, stojąc pół kroku za nim. Jeżeli jest więcej niż jeden koncelebrans, ministrant księgi odchodzi na swoje miejsce przed rozpoczęciem odmawiania prefacji przez celebransa. Po komunii św. składa mszał i pulpit. Podczas obrzędów zakończenia trzyma mszał na ręce.
  Uwaga dodatkowa:
  Przed mszą św. należy uzgodnić formularz z celebransem i zaznaczyć wszystkie teksty.
  
  Zakładki i inne znaki ułatwiające odszukanie właściwego miejsca w mszale nie służą do otwierania mszału, ani do przewracania stron. Zakładka może się bowiem ześlizgnąć, a uchwyt urwać. Dlatego dzięki nim podnosimy tylko lekko kartki i chwytamy w tym miejscu całą ręką mszał, i dopiero wtedy przewracamy. stopnie ministranckie - ministrant księgi

• ministranta ołtarza

  Posługa ministranta ołtarza jest jedną z najczęściej spełnianych czynności ministranckich. Na każdej Mszy św. w procesji Wejścia ministrant ołtarza idzie za choralistami. Podczas liturgii eucharystycznej rozkłada kielich. Odbiera także od celebransa lub diakona dary ofiarne, przyniesione w procesji. Stoi wówczas na jednym poziomie z celebransem (diakonem), tuż obok niego, aby łatwo można było przekazać dary. Przy ołtarzu podaje ampułki i dokonuje lavabo. Posługuje także do pateny, dlatego szczególnie ważne jest, aby był w stanie łaski uświęcającej.
  Posiada wiedzę w zakresie naczyń liturgicznych, wszystkich części bielizny kielichowej. Powinien znać miejsce, w którym te rzeczy się znajdują, aby w razie potrzeby móc je odszukać. stopnie ministranckie - ministrant ołtarza

• ministrant wody

  Czynność ministranta wody jest wykonywana we Mszach z pokropieniem ludu.
  Jeżeli jest poświęcenie wody, trzyma kociołek z wodą w ręce. Po poświęceniu podaje celebransowi kropidło i podsuwa kociołek z wodą święconą do zamaczania kropidła. Jeżeli celebrans podaje mu zaraz wodę święconą, dotyka prawą ręką kropidła i żegna się pobożnie. Podczas pokropienia idzie kilka kroków za kapłanem, po jego lewej stronie, naczynie trzyma w lewej ręce, a prawą kładzie na piersi. Po dojściu do ołtarza odbiera od celebransa kropidło i odnosi wszystko na swoje miejsce.
  

• ministrant mitry i pastorału

  Posługa obu tych ministrantów jest konieczna wówczas, gdy Mszę św. celebruje biskup.
  Ministrant mitry przygotowuje i zakłada welon na ramiona. Jeżeli biskup ubiera się w zakrystii, czeka razem z wszystkimi w zakrystii, jeżeli zaś biskup ubiera się przy ołtarzu, wtedy staje w pobliżu i czeka, aż kapelan wręczy mu mitrę. Jeżeli występuje uroczyste Wejście i Wyjście obaj idą za biskupem. Jeżeli kapelan wezwie ministranta mitry bądź pastorału, wtedy podchodzi na wezwanie księdza kapelana i podaje mu mitrę albo odbiera ją od niego(podobnie pastorał).
  Ministrant pastorału(laska pasterska) i ministrant mitry(nakrycie głowy) powinni być równego wzrostu. Rola ministranta pastorału jest identyczna jak ministramnta mitry.

• lucyferariusza

  

  W terminologii liturgicznej pojecie lucyferariusz znaczy tyle co noszący światło (lux - światło, fero - nosić) i polegało na noszeniu specjalnych pochodni (dziś już raczej nie praktykowane). Przed soborową reformą liturgiczną prawo noszenia świec podczas liturgii (np. przy krzyżu, Ewangelii) przysługiwało wyłącznie akolitom (do dziś świece w liturgii nazywa się "akolitkami"). Obecnie ministrantów wykonyjących taką posługę nazywa się ceroferariuszami (cera - wosk), lub przyjemniejsza nazwa w wymowie - ministranci światła, akolici.
  Ministrant światła musi kroczyć i stać prosto jak świeca. Obaj ministranci niosący świeczniki powinni być równego wzrostu i trzymać świece na równej wysokości. Ministranci światła niosą świeczniki na zewnątrz, a więc prawy trzyma świecznik po prawej, lewy zas po lewej stronie.
  Do zadań akolitów należą:

  • Przygotowanie odpowiednich świec (wyglądających estetycznie) i odpowiednich świeczników

  • Podczas procesji wejścia akolici idą z palącymi się świecami za turyferariuszem i nawikulariuszem, a po bokach krucyferariusza, nie klękają ani nie czynią skłonu ze świecami w ręce.

  • Podczas Alleluja, gdy turyferariusz i nawikulariusz podchodzą już do Celebransa do zasypania, ruszają za ołtarz, stając za jego prawym i lewym brzegiem, twarza do ludu. Po podejściu turyferariusza, po jego ukłonie ruszają w kierunku ambony. Tam stają przed nią, bokiem do ludu, twarzą do siebie, nie zasłaniając ambony. Po przeczytaniu Ewangelii odkładaja świece na ołtarz.

  • Po modlitwie powszechnej, gdy jest uroczysta procesja z darami, musza wcześniej udać się z palącymi się świecami do miejsca wyruszenia tej procesji, prowadzić ją do ołtarza. Podczas składania darów stoją bokiem do ludu, a twarzą do Celebransa i ceremoniarza. Po złożeniu darów odkładają świece na ołtarz.

  • Podczas uroczystej procesji zejścia do zakrystii, akolici ze świecami wychodzą przed ołtarz, stają twarzą do niego majac za sobą krucyferariusza. Po błogosławieństwie ruszają za krucyferariuszem do zakrystii.

• krucyferariusza

  Ministrant krzyża (cruc - krzyż, fero - nosić), ze względu na godność znaku, sprawuję funkcję szczególnie zaszczytną. Jego zadaniem jest troska o krzyż. Interesuje się on najpierw wyglądem i miejscem przechowywania krzyża procesyjnego. Nie może nieść w procesji krzyża zakurzonego lub uszkodzonego. Dlatego musi go przygotować wcześniej. Krzyżowi okazuje się zawsze największy szacunek.
  Do procesji używa się tzw. krzyża procesyjnego. Krzyż ten jest umieszczony na specjalnym drzewcu. Należy zwrócić uwagę na to, aby nieść go pionowo; nie przechylając na boki. Figurka ukrzyżowanego Chrystusa zawsze jest zwrócona do przodu - w kierunku pochodu procesji, tak jak twarz ministranta. Krzyż niesiemy zawsze dwiema rękami. Biorąc do ręki krzyż całujemy go i niesiemy cały czas ze czcią. Kończąc posługę także całujemy krzyż i umieszczamy w przeznaczonym dla niego miejscu. Ministrant krzyża idzie w procesji pomiędzy ministrantami światła. Jeżeli przejście jest wąskie, pozostaje on pół kroku za ministrantami światła - świece służą podkreśleniu znaczenia krzyża, a nie pleców krucyferariusza. Niosący krzyż nie klęka przed Najświętszym Sakramentem i nie kłania się przed ołtarzem. Swój obowiązek spełnia przede wszystkim w procesji Wejścia idąc za turyferariuszem po jego uklęknięciu zanosi krzyż na przeznaczone dla niego miejsce. Można przy uroczystym odejściu do zakrystii utworzyć procesję i wtedy krucyferariusz będzie szedł jako pierwszy. Dlatego wychodzi przed akolitami (po Modlitwie po Komunii) przed ołtarz którzy stają do niego twarzą. Po błogosławieństwie rusza ustaloną trasą do zakrystii.

• turyferariusza

  Funkcja ministrantów kadzidła jest szczególną funkcją wymagajacą powagi i umiejętności wykonywania jej. Pierwszym zadaniem turyferariusza jest rozpalenie ognia, które przeprowadza się w miejscu do tego wyznaczonym. Czynność rozpalania należy przeprowadzić wystarczająco wcześnie, aby węgielki były dobrze rozpalone.
  Sposób trzymania kadzielnicy w czasie procesji, podczas zasypania kadzidła, a także podczas okadzenia w dużym stopniu przyczynia się do pewnej powagi w pełnieniu posługi oraz czytelności "znaku kadzenia". Turyferariusz trzyma kadzielnicę zawsze lewą ręką, przy czym witkę kadzielnicy ujmuje dwoma lub trzema palcami, natomiast witkę łańcuszka nakłada na kciuk. Dzięki temu może jedną ręką regulować wysokość pokrywy kadzielnicy, podnosząc lub opuszczajac łańcuszek kciukiem. Jeżeli ministranci kadzidła (turyferariusz i nawikulariusz ida razem w procesji, wtedy turyferariusz idzie po prawej stronie, a nawikulariusz po lewej. We wszystkich procesjach bez Najświętszego Sakramentu idą na czele procesji, przed krzyżem. Okadza on wówczas niesiony kryż, więc kadzielnica powinna być z nim na jednej linii. W czasie procesji oraz wtedy, gdy stoi - turyferariusz trzyma kadzielnicę w lewej ręce, a prawą trzyma złożoną na piersi. Jeżeli ministranci kadzidła przychodzą do ołtarza i odchodzą od niego poza procesją, to najpierw idzie nawikulariusz, a za nim turyferariusz.
  Przy zasypaniu kadzidła turyferariusz trzyma kadzielnicę lewą ręką za pierścień, przy czym kciukiem lewej ręki podciąga tak wysoko jak potrafi oczko łańcuszka. Prawą ręką ujmuje łańcuszki tuż nad pokrywą i podnosi kadzielnicę tak, aby kapłan mógł swobodnie nasypać kadzidło. Po zasypaniu kadzidła opuszcza kadzielnicę w dół i opuszcza pokrywę.
  Kadzielnicę podaje kapłanowi(diakonowi) prawa ręką (pierścień do jego lewej ręki), lewą z kolei podaje łańcuszki podtrzymywane ponad nakrywką do prawej ręki. Odbierając kadzielnicę od celebransa prawa ręka odbiera górną jej część (obie nitki), lewą ręką zaś chwyta łańcuszki nad pokrywą, następnie opuszcza dolną część kadzielnicy, a górną przekłada do lewej ręki.
  Podczas okadzenia lewa ręka pozostaje bez ruchu na wysokości piersi, prawa natomiast chwyta łańcuszek nieco nad pokrywą. W tej pozycji wykonuje odpowiednie ruchy kadzidłem w stronę osoby lub rzeczy, które okadza. Czyni to lekko i swobodnie, wykonując trzy pociągnięcia kadzidła. Do zadań ministrantów kadzidła należy także dbanie o czystość kadzielnicy i łódki(nawikulariusz), oraz miejsca rozpalania ognia. Obaj muszą pamiętać, że jak kolwiek często wychodzą do zakrystii, to ich serce i myśli mają być przy ołtarzu.

• nawikulariusza

  Funkacja nawikulariusza(noszącego łódkę, czyli pojemnik na kadzidło), jako jednego z ministrantów kadzidła, także wymaga powagi i umiejętności. Turyferariusz i nawikulariusz musza zwracać uwagę na poprawne przyklękanie, powolne chodzenie, właściwą postawę, gdyż ich najczęściej widać podczas Mszy św. z asystą.
  Nawikulariusz trzyma łódkę w lewej ręce, a prawą w odpowiedniej chwili podnosi lub opuszcza wieczko. Jeżeli ministranci kadzidła przychodzą do ołtarza i odchodzą od niego poza procesją, to najpierw idzie nawikulariusz, a za nim turyferariusz. Podczas zasypania kadzidła stoi on zawsze po lewej stronie turyferariusza. Łyżeczka powinna być wysunięta, by celebrans mógł ją łatwo chwycić.
  Tak jak już wspomnieliśmy, jako że jest jednym z ministrantów kadzidła, także i on powinien dbać o czystość przedmiotów związanych z jego funkcją, jak i miejsca rozpalania ognia. W czasie przebywania w zakrystii jego myśli i serce są przy ołtarzu, gdzie odprawiana jest Eucharystia.

• lektora

  W Polsce używa się dwóch nazw będących określeniem osób czytających Słowo Boże w Zgromadzeniu Eucharystycznym. Są to lektor i ministrant Słowa Bożego. Kościół pozwala na to, aby Pismo św. było czytane przez osoby nie będące lektorami. Wówczas takie osoby nazywa się ministrantami Słowa Bożego.
  Zadaniem lektora jest wykonywanie czytań Pisma świętego. Może on podawać intencje modlitwy powszechnej, a gdy nie ma psałterzysty, może też wykonać psalm między czytaniami.
  Lektor powinien być świadom przyjętego obowiązku, powinien dokładać wszelkich starań i stosować wszystkie odpowiednie sposoby dażąc do coraz większej, i żywszej miłości oraz znajomości Pisma św., przez co będzie stawał się doskonalszym uczniem Pana.
  Przez posługę lektora Bóg wypowiada swoje Słowo, zawsze oczekując odpowiedzi, która jest słuchaniem i uwielbieniem. Duch sprawia, że ta odpowiedź staje się skuteczna, tak iż słowa usłyszane w czynnościach liturgicznych znajdują również pokrycie w życiu zgodnie z upomnieniem "wprowadzajcie słowo w czyn, a nie badźcie tylko słuchaczami".
  Lektorat jest przeznaczony wyłącznie dla mężczyzn.
  Na lektorów wybiera się nie tylko tych, którzy posiadają odpowiednie możliwości głosowe i dykcyjne, odwagę i swobodę występowania przed większą zbiorowością, nie odpychający wygląd zewnętrzny, ale przede wszystkim:

  • prowadzą właściwy styl chrześcijańskiego życia,

  • prowadzą odpowiednie życie sakramentalne,

  • są zaangażowani w sprawy Kościoła i rodziny.

  Strój lektora przypomina mu o jego powołaniu i naśladowaniu, pod względem myślenia i działania, samego Chrystusa. Podstawowym strojem lektora jest alba lub inny, wyróżniający strój, zgodnie ze zwyczajem miejscowyrn.
  Lektor powinien czuć się odpowiedzialnym za odpowiednie przygotowanie ministranta do pełnienia funkcji lektora. Dlatego posiadając odpowiednie kompetencje może je teraz wykorzystać, przekazując poznaną wiedzę do przygotowania mającego czytać tekst, w taki sposób, aby liturgia miała uporządkowany przebieg, a wierni skorzystali z nadzwyczajnej posługi.
  Lektor powinien troszczyć się o Ewangeliarz, czyli księgę, z której czytane są Ewangelie, oraz o lekcjonarz - zbiór czytań mszalnych. Zawsze otacza je wielkim szacunkiem. Poprawne wykonywanie posługi wygląda następująco:

  • podczas procesji Wejścia, gdy nie ma diakona, lektor niesie Ewangeliarz;

  • trzyma go na wysokości twarzy lub nieco wyżej, ujmując u dołu obydwiema rękami;

  • idzie na końcu procesji, przed celebransem (i koncelebransami);

  • idąc z księgą Ewangelii nie przyklęka;

  • po dojściu do ołtarza, kładzie ewangeliarz na środku;

  Uwaga! Żadnej księgi nie wolno nosić do ołtarza "pod pachą". Lektor nie może wziaść Ewangeliarza z ołtarza. Lekcjonarz nie może pełnić roli Ewangeliarza. Zamiast niego w uroczystej procesji można nieść tylko księgę Pisma św.

Psałterzysta, czyli kantor, jest osobą wykonującą psalmy. Swoją funkcję spełnia na ambonie lub innym odpowiednim miejscu. Po pierwszym czytaniu następuje psalm responsoryjny, który stanowi integeralną część liturgii słowa. Psalmy bierze się zwykle z lekcjonarza, ponieważ ich teksty łączą się ściśle z poszczególnymi czytaniami, a zatem wybór psalmu zależy od czytań.
W procesji Wejścia psałterzysta idzie z innymi usługującymi. Powinien zająć miejsce w pobliżu ambony. Do śpiewania podchodzi z rękami złożonymi. Podczas wykonywania psalmu ręce kładzie na ambonie lub trzyma lekcjonarz w rękach. Po zakończeniu śpiewu czyni lekki skłon i wraca na swoje miejsce. W razie konieczności wykonuje także śpiew wersetu przed Ewangelią. Śpiew psalmu responsoryjnego jest śpiewem solowym.